Cơ sở pháp lý về việc nhận lương trước hạn
Theo Điều 25 Luật Tiêu chuẩn Lao động Nhật Bản (労働基準法第25条 非常時払), khi người lao động gặp phải các tình huống bất thường (khẩn cấp) và đưa ra yêu cầu ứng trước lương, phía sử dụng lao động bắt buộc phải chi trả trước phần tiền lương tương ứng với số ngày công mà người lao động đã làm việc trước đó.
Điều này có nghĩa là bạn hoàn toàn có quyền nhận trước tiền lương của những ngày đã đi làm trong tháng hiện tại. Tuy nhiên, quy định này chỉ áp dụng cho số ngày công thực tế đã làm việc, tuyệt đối không áp dụng cho những ngày công chưa làm. Ví dụ, nếu công ty chốt lương cuối tháng nhưng đến ngày 15 bạn gặp sự cố khẩn cấp, bạn chỉ được quyền yêu cầu ứng trước khoản tiền của 15 ngày đã làm việc đó.
6 trường hợp khẩn cấp được pháp luật chấp thuận
Quy tắc thực thi Điều 9 Luật Tiêu chuẩn Lao động (労働基準法施行規則9条) quy định rõ người lao động hoặc người phụ thuộc sống dựa vào thu nhập của người lao động được quyền yêu cầu trả lương trước khi phát sinh các sự kiện sau:
- Sinh nở (出産した場合)
- Bệnh tật, đau ốm (疾病にかかった場合)
- Gặp tai họa, thiên tai (災害を受けた場合)
- Kết hôn (結婚した場合)
- Tử vong (死亡した場合)
- Phải về quê từ 1 tuần trở lên vì lý do bất khả kháng (やむを得ない事由により一週間以上にわたって帰郷する場合)
Trách nhiệm của doanh nghiệp và cách bạn bảo vệ quyền lợi
Pháp luật Nhật Bản bảo vệ người lao động rất nghiêm ngặt trong các tình huống bất khả kháng. Nếu người lao động đưa ra yêu cầu chính đáng dựa trên các lý do nêu trên mà công ty cố tình từ chối, doanh nghiệp đó đã vi phạm Điều 120 Khoản 1 Luật Tiêu chuẩn Lao động và có thể bị xử phạt hành chính lên đến 300.000 yen. Bên cạnh đó, nếu hành vi từ chối này gây ra thiệt hại thực tế cho người lao động, doanh nghiệp còn phải chịu trách nhiệm bồi thường theo Luật Dân sự.
Trong trường hợp công ty gây khó dễ hoặc không chịu hợp tác, bạn nên tìm đến Phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động (労働基準監督署 Rouken) gần nhất để xin tư vấn và hỗ trợ can thiệp kịp thời.
Việc yêu cầu nhận lương trước hạn là giải pháp cứu cánh hợp pháp trong các tình huống nguy cấp. Tuy nhiên, đây chỉ là phương án mang tính tạm thời. Giải pháp căn cơ và bền vững nhất để ứng phó với rủi ro tài chính vẫn là chủ động kiểm soát chi tiêu gia đình và sớm thiết lập một khoản quỹ phòng vệ rủi ro độc lập.
